Leżajskie nekropolie

Stary Cmentarz w Jarosławiu przy ul. Cmentarnej

GROBY POWSTAŃCÓW STYCZNIOWYCH

***

Powstanie styczniowe (1863–1864) miało istotny przebieg w Jarosławiu i okolicach, mimo że teren ten znajdował się pod zaborem austriackim (Galicja). Jarosław pełnił rolę ważnego zaplecza organizacyjnego, logistycznego i sanitarnego dla powstania wybuchającego w Królestwie Polskim. Miasto było miejscem, z którego przerzucano ochotników, broń i zaopatrzenie przez kordon graniczny do Królestwa Polskiego. Okolice Jarosławia, w tym lasy sieniawskie, służyły jako miejsca gromadzenia się powstańców. Jarosław po upadku powstania stał się także schronieniem dla wielu uciekinierów i powstańców, którzy znaleźli tu pomoc i zajęcie.

Kopystyński Stanisław Henryk

Malejkowski Imiela (1820–1902) – naczelnik Organizacji Narodowej,
Antoni Białynia Rzepecki (1841–1914) – żołnierz „Żuawów Śmierci”.
Mokrzycki Julian (*1825-1901)
Zawirski Władysław

***

Leon Czechowski [1797 w Myślatyczach-zm. 6 VI 1888 Jarosław] powstaniec styczniowy 1863. Brał udział w powstaniu listopadowym 1831. Bohater Wiosny Ludów 1848, Narodowy Bohater Węgier.

***

Powstańcy styczniowi Bracia Juśkiewicze. Antoni Juśkiewicz (*16.04.1798 - zm 26.04.1865) kupiec i obywatel miasta Jarosławia, poseł na Sejm Krajowy w Galicji z siedziba we Lwowie.
Józef Juśkiewicz (*15.02.1802 - zm. 13.08.1885).

Zuzanna Ostrowska (1832-00-00 - zm1922-06-06). Właścicielka dóbr. Dionizy Ostrowski (1830-04-08 - 1913-09-23). Właściciel dóbr. Uczestnik Powstania Styczniowego 1863 roku z Oddziału mjr. Leona Czechowskiego. Antoni Ostrowski (1878-00-00 - zm 1943-00-00). Sędzia. Helena Wojciechowska (ur data nieznana - zm data nieznana). Feliks Wojciechowski (ur data nieznana - zm 1947-10-15). Farmaceuta. Feliks Wojciechowski (ur data nieznana - zm 1957-07-04). Inskrypcje na tablicy: Pamięci Feliksa Wojciechowskiego, który poległ w Zalesiu 4 lipca 1915 roku w dziewiętnastym roku życia walczył w obcych szdregach marząc o wolnej Ojczyźnie. Dionizy Ostrowski urodzony w pobliskim Pruchniku wychował się w majątku ziemskim rodziny Zaklików w Hawłowicach. W 1863 roku, wraz z sześciu młodymi Zaklikami, wyruszył w lasy z zamiarem wstąpienia do oddziału powstańczego majora Leona Czechowskiego. Ze względu na ułomność fizyczną przeznaczony został jednak do transportu amunicji, co przypłacił raną postrzałową podczas przekraczania kordonu. Po wyzdrowieniu pomagał rodzinie Zaklików w administrowaniu ich majątkiem. Po ożenieniu się wydzierżawił majątek w pobliskiej Jadłówce, po czym osiadł w kupionym majątku ziemskim w Hucie Jawornickiej. Na starość zamieszkał u swych dzieci w Jarosławiu, gdzie w 1913 roku po dokonaniu poczciwego żywota, pochowany został w grobowcu rodzinnym na Starym Cmentarzu. Stary Cmentarz w Jarosławiu. Sektor 13, rząd B, nr Grobu 1.

***

Xawery Prus Niewiadomski (ur. 9.12.1823 w Odrzykoniu pod Krosnem - zm. 27.03.1899 w Przemyślu), członek rządu Narodowego z 1863 r., em. sekretarz Rady Powiatowej w Jarosławiu. ŻONA Natalia z Tchórzewskich Niewiadomska (ur. 1825 we Lwowie - zm. 31.03.1895). Ślub 25.11.1846. Wg Wikipedia Właściwie Franciszek-Ksawery Stefan Prus-Niewiadomski, syn Macieja i Anny ze Świejkowskich. W 1846 wziął udział w powstaniu krakowskim, za co został aresztowany i osadzony w więzieniu w Sanoku, skąd wkrótce został zwolniony. W czasie powstania węgierskiego w 1848 pomagał ochotnikom z Polski w nielegalnym przekroczeniu granicy celem przedostania się na terytorium Węgier. Podczas powstania styczniowego w 1863 wybrany został na Narodowego Komisarza wojennego na okręg baligrodzki. W 1868 objął posadę sekretarza Rady Powiatowej w Lipsku. W 1871 dzięki koneksjom rodzinnym i poparciu Władysława Badeniego objął podobną posadę w Jarosławiu. Prowadził interes w spółce z inżynierem miejskim Stanisławem Pobóg Rutkowskim przy budowie jarosławskiego dworca kolejowego i budynków na powstającej linii kolejowej Jarosław–Sokal. W podmiejskim ogrodzie przy obecnej ulicy Słowackiego wybudował parterowy dom willowy. W latach 1873–1876 był radnym miejskim. Zmarł 27 marca 1899 w Przemyślu. Pochowany został na starym cmentarzu w Jarosławiu.

Grób Heleny Stęchłej z Zawiszów (1913 - 1974) oraz Józefa Stęcińskiego (2.02.1936 - 29.04.2013).

***

Michał Rech (ur. 1848.09.16 zm. 1931.08.19). Powstaniec styczniowy 1863. Stefan Rech (1901.07.13 - zm 1975.06.22), ichtiolog. Anna z Minkusów Rechowa (1867.05.21 - zm 1918.12.11). Emma z Rechów Jarosiewiczowa (ur. 1878.05.31 - zm. 1930.05. 11) Sektor 15 / Rząd 11 / Numer 1.

****

Cmentarz Komunalny w Jarosławiu przy ul. Cmentarnej - Stary Cmentarz. Sektor 13, rząd A, nr Grobu 7. Katarzyna Bednarska (ur 1887-02-14 - zm 1979-03-25) Wanda Łuc (ur 1948-06-02 - zm 2007-03-15) Kazimierz Łuc (ur 1944-01-13 - zm 2001-08-20) Franciszek Przysiężniak (ur 1909-11-22 - zm 1975-09-30) Eugenia Przysiężniak (ur 1921-07-20 - zm 2003-11-21) . Franciszek Przysiężniak, ps. „Ojciec Jan” (ur. 22 listopada 1909 w Krupem, zm. 30 września 1975 w Jarosławiu) – porucznik artylerii Wojska Polskiego, oficer Narodowej Organizacji Wojskowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Wziął udział w kampanii wrześniowej. 28 września 1939 pod Tomaszowem Lubelskim dostał się do niewoli niemieckiej. Zbiegł z konwoju do Niemiec. W 1942 został komendantem Komendy Powiatowej Narodowej Organizacji Wojskowej w Krasnymstawie. Stanął na czele oddziału dywersyjnego NOW, a po scaleniu z Armią Krajową NOW-AK. W listopadzie 1943 został awansowany do stopnia kapitana. Po wkroczeniu Armii Czerwonej zmuszony był się ukrywać. 30 marca 1945 w Kuryłówce została zabita przez funkcjonariusza UB strzałem w plecy jego 23-letnia żona Janina Przysiężniak „Jaga”, będąca w siódmym miesiącu ciąży. Wtedy stanął na czele oddziałów leśnych okręgu „San”. 6 maja 1945 jego oddział stoczył jedną z największych bitew polskich przeciw Sowietom i rozbił kolumnę oddziałów NKWD pod Kuryłówką, zabijając 57 enkawudzistów. Franciszek Przysiężniak został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari oraz Krzyżem Armii Krajowej.

***

Sektor 40, rząd 8, grobowiec nr 8.
Kpt. Józef Josse (*? - 1939). Kawaler Krzyża Virtuti Militari IV i V Klasy. Uczestnik I i II wojny światowej który zginął śmiercią bohaterską w 1939 pod Lwowem w obronie Ojczyzny.
Cmentarz Stary w Jarosławiu.
więcej w opisie filmu.

Grób Rodzin: Szarek, Wierzbieniec - Sektor 8, rząd 8, grób 8.
Antoni Wierzbieniec (*1862 - 2 XII 1928).
Franciszka Wierzbieniec z d. Liśkiewicz.
Anna Piękoś z d. Szarek.
Włodzimierz Szarek (*3 I 1907 Wadowice - 24 I 2000).
Paweł Szarek - Sharsky (*22 VII 1937 - 28 III 1992 USA).
Teresa Szarek z d. Wierzbieniec (*2 IX 1905 - 4 XII 1982).
Olga Karwan z d. Wierzbieniec (*30 IX 1906 - 22 IV 1945).

Stary Cmentarz w Jarosławiu. Sektor 8k / Rząd / Numer 28 / A / 11.
Na grobie umieszczone tabliczki:
Zasłużeni dla Ziemi Jarosławskiej
- 80-ta rocznica wybuchu II wojny światowej
- 11 listopada 2018.
Grobowiec, w którym spoczywa Michał Zieliński (*15.09.1905 - zm. 14.11.1972) - żołnierz 3. Pułku Piechoty Legionów, nauczyciel Szkoły Muzycznej w Jarosławiu.
Autor piosenki „Serce w plecaku” . Był on podoficerem Wojska Polskiego, muzykiem i poetą, który napisał tekst i skomponował muzykę do tej popularnej pieśni wojskowej w 1933 roku.
Autor: Michał Zieliński (1905–1972).
Współautorstwo: Napisał zarówno tekst, jak i muzykę do utworu.
Piosenka powstała w 1933 roku w wyniku konkursu ogłoszonego przez gazetę "Żołnierz Polski".

Historia: Zyskała ogromną popularność podczas II wojny światowej, śpiewano ją na wszystkich frontach. Po wojnie Zieliński musiał dochodzić swoich praw autorskich przed sądem. Więcej w opisie filmu.

Grób Rodziny Zacharskich z ozdobnym metalowym ogrodzeniem. Elementem upamiętnienia zmarłych są trzy kamienne figury.
* Józef Zacharski ur ~1840 - zm 12 X 1910
* Józio Zacharski ur 13 I 1890 - zm 1 IX 1902 uczeń gimnazjum
* Edmund Zacharski ur 18 X 1877 - zm 26 X 1880.

***

Grobowiec proboszczów jarosławskich na Cmentarzu Starym. Pochowani tam:

Ks. Prałat Władysław Opaliński (*23.05.1893 - 26.09.1966).

Ks. Tomasz Gunia (*10.03.1884 - 11.10.1977). Ur w Starej Soli koło Sambora. Ks. Prałat Bronisław Fila tytularny kapelan Ojca Świętego Jana Pawła II. (*7.12.1922 - 26.11.1985). Ur. Mazury koło Sokołowa Małopolskiego. Syn Józefa i Ewy z domu Biełas. Proboszcz kolegiaty Bożego Ciała w Jarosławiu.

Ks. Władysław Janeczko (14.10.1938 - 17.06.2012).

***

Stanisław Fudali (ur. 1922-11-11zm. 2015-05-04), więzień Oświęcimia i Buchenwaldu. Janina Fudali (1922-07-02 zm 2005-11-26). Pich Józef (1951-11-04 - zm2015-11-04). Pich Jacek (1978-07-03 - zm 2023-09-13). Stanisław Opiela (1911-04-06 - zm1949-04-06). Maria Opiela (1907-05-25 - zm 1981-02-04). Zofia Opiela (1889-05-12 - zm1950-04-19). Stary Cmentarz w Jarosławiu przy ul Cmentarnej 1. 28, rząd 1, grób 7.

***

Franciszka z Piwińskich Rachlewicz owa (Ur ok 1800 - zm. 1882-01-01) Cmentarz Komunalny w Jarosławiu przy ul. Cmentarnej - Stary. Sektor 28, Rząd 14, Nr grobu 13.

***

Józefa z Jaroszów Wegemann (ur. 1818-03-15 zm. 1875-11-09), żona ck kontrolera poczty. Stary Cmentarz w Jarosławiu. Sektor 28, rząd 7 nr Grobu 6 Huszar Lakatos Antal (*1875-1899).

***

Znalazłam w Internecie piękną sentencję. Nie znam autora, ale pozwolę sobie zacytować:

"Śmierć zawsze jest nie na miejscu i zawsze nie w porę

- za szybko, za rano, za nagle.

Dopada po pracy, przed kąpielą, po obiedzie.

Przychodzi w czwartek, a przecież mogłaby w sobotę.

Nie pyta, nie uprzedza, nie dyskutuje.

Przychodzi i zostawia ból.

Ból, który ukoić mogą tylko wspomnienia ..."

Spotkanie z rodziną na cmentarzu to nie tylko modlitwa, wspólne zapalanie świeczek, rozmowa zawsze owocuje odkrywaniu rodzinnych historii, koligacji, tajemnic, w tym także tematów tabu.

***

Stary Cmentarz w Leżajsku. Zapomniany. Kiedyś cmentarz stary znajdował się i po prawej i po lewej stronie ulicy Rzeszowskiej. Po prawej stronie nie ma śladu po grobach.

Po lewej stronie ulicy niewiele zachowało się grobów. więcej piszę w poście na blogu Cmentarz Stary w Leżajsku

Spotkałam na starym cmentarzu Andrzeja Doginacza, miałam okazję długo z nim rozmawiać. Andrzej mieszka obok cmentarza, opiekuje się grobami, czasem rozmawia z ludźmi, którzy są zainteresowani osobami tutaj pochowanymi.

Niedawno zauważył, że na nagrobku Teresy Biederman (ur 1816 - zm. 13 marca 1885) brakuje płaskorzeźby. Został tylko napis "Ufundowały wdzięczne dzieci Aleksander i Teofila Ossolińscy". Płaskorzeźbę odnalazł w trawie, oczyścił i ponownie przykleił na postumencie.

W tym roku został odrestaurowany grób Marii z Fruzińskich Luckschandel (ur. 1824 w Lubaczowie). Maria była żoną Bazylego Kiszakiewicza, a po śmierci męża poślubiła Antoniego Luckschandla. Pracowała na poczcie, jako poczmistrzyni. Budynek poczty i telegrafu znajdował się w kamienicy Anfanga. Pan Antoni Lukszandel uszanował i wykonał ostatnią wolę swojej zmarłej żony Marianny. Zmarła w roku 1899. Kazał pochować ją na cmentarzu tuż obok swojej realności. Grobowiec w części znajdował się na prywatnej posesji p. Furdynowej.

Antoni Luckschandel wieloletni radny był kierownikiem Urzędu Podatkowego w okresie przedautonomicznym, prokuratorem w Leżajsku. Zgromadził ok. 40 tys. koron. Przeznaczył pieniądze z części sprzedanego majątku na stypendium dla uzdolnionej młodzieży pochodzącej z biednych rodzin, sierot, a w swoim testamencie przeznaczył na Szpital Ubogich (Dom Przytulisko Starców) 2000 koron i na ochronkę 1000 koron. Antoni Lukszandel spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Leżajsku.

Linki:

Cmentarz Stary w Leżajsku